به گزارش الوقت به نقل از الجزیره، آمریکا در تازهترین اقدام خود برای تشدید فشار علیه ایران، این بار صنعت هوانوردی کشور را هدف گرفته است؛ اقدامی که واشنگتن تلاش دارد آن را به یک محدودیت جهانی علیه شرکتهای هواپیمایی ایرانی تبدیل کند، اما در عمل بیش از آنکه صرفاً یک فشار علیه دولت ایران باشد، میتواند مستقیماً زندگی میلیونها مسافر ایرانی را تحت تأثیر قرار دهد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، اعلام کرده است از ۲۳ سپتامبر، تمامی شرکتهای هواپیمایی ایرانی در سراسر جهان هدف فشارهای جدید قرار خواهند گرفت. تهدید آمریکا فقط متوجه خود شرکتهای هواپیمایی نیست؛ فرودگاهها، شرکتهای سوخترسان، ارائهدهندگان خدمات فرودگاهی و حتی شرکتهای فروش بلیت که به هواپیماهای ایرانی خدمات ارائه کنند نیز ممکن است با تحریمهای ثانویه آمریکا مواجه شوند.
به این ترتیب، واشنگتن تلاش میکند نفوذ خود بر نظام مالی بینالمللی و بهویژه دسترسی به دلار را به ابزاری برای محدود کردن پروازهای ایران تبدیل کند. بسنت صراحتاً تهدید کرده شرکتهایی که به هواپیماهای ایرانی سوخت یا خدمات فرودگاهی ارائه دهند یا برای آنها بلیت بفروشند، ممکن است از نظام مالی دلاری آمریکا کنار گذاشته شوند.
تحلیل الجزیره نشان میدهد اجرای چنین سیاستی با موانع جدی روبهرو است. تحریمهای آمریکا سالهاست صنعت هوانوردی ایران را هدف گرفته و خرید هواپیما، قطعات یدکی و خدمات تعمیر و نگهداری را برای شرکتهای ایرانی دشوار کرده است؛ با این حال، شرکتهای هواپیمایی ایران همچنان به فعالیت خود ادامه دادهاند.
اقدام جدید واشنگتن در واقع تلاش برای تبدیل تحریمهای یکجانبه آمریکا به یک محدودیت فرامرزی است؛ به این معنا که آمریکا میخواهد شرکتهای غیرآمریکایی را نیز وادار کند میان همکاری با ایران و دسترسی به نظام مالی آمریکا یکی را انتخاب کنند.
این سیاست البته هزینههایی نیز برای خود شبکه حملونقل بینالمللی دارد. هرچه تعداد شرکتها و فرودگاههایی که از همکاری با خطوط هوایی ایران منع شوند بیشتر شود، مسیرهای ارتباطی ایران با جهان محدودتر و هزینه سفر برای مسافران افزایش خواهد یافت.
از سوی دیگر، صنعت هوانوردی ایران پیش از این نیز سالها با تحریمهای آمریکا مواجه بوده است. بنابراین اقدام جدید واشنگتن را نمیتوان یک فشار کاملاً جدید دانست؛ بلکه باید آن را مرحلهای تازه از سیاستی دانست که طی سالهای گذشته تلاش کرده ارتباط ایران با بازار جهانی هواپیما، قطعات، خدمات فنی و نظام مالی بینالمللی را محدود کند.
در چنین شرایطی، موضوع فقط چند شرکت هواپیمایی نیست. مسئله به حق دسترسی مسافران ایرانی به ارتباطات هوایی بینالمللی گره خورده است. تحریم هواپیما، سوخت، خدمات فرودگاهی و فروش بلیت در نهایت میتواند هزینه فشار آمریکا را از شرکتها به مسافران منتقل کند.
اقدام تازه آمریکا همچنین نشان میدهد واشنگتن همچنان تلاش میکند از قدرت اقتصادی و جایگاه دلار برای اعمال فشار بر ایران استفاده کند. اما موفقیت این سیاست در عمل به میزان همراهی کشورهای دیگر بستگی خواهد داشت؛ چرا که تحریم آمریکا زمانی اثر گستردهتری پیدا میکند که شرکتها و دولتهای خارجی نیز از اجرای آن تبعیت کنند.
