الوقت- در میانه بالا گرفتن گمانهزنیها درباره شروع دور جدیدی از درگیری نظامی میان ایران و آمریکا طی روزها و هفتههای اخیر،برگزاری نشست حاکم آژانس بینالمللی انرژی اتمی در روزهای پنجشنبه و جمعه با محوریت موضوع هستهای ایران، بار دیگر تبانی رافائل گروسی رئیس این نهاد و کشورهای غربی برای فضاسازی علیه ایران را به اذهان متبادر کرد.
کشورهای غربی که پس از جنگ 40 روزه، از هیچ فرصتی برای افزایش فشار بر ایران در مجامع بینالمللی چشمپوشی نکردهاند، این بار نیز در نشست فصلی شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین تلاش کردند با بهرهگیری از ظرفیت این نهاد، بار دیگر موضوع ایران را به یک شکل نگرانی بینالمللی جلوه دهند.
در این رابطه، نقش گزارشهای جهتدار رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی که بارها زمینه خوراک سیاسی و تبلیغاتی کشورهای غربی برای تشدید فشارها علیه ایران را فراهم کرده است، همچنان چشمگیر بود.
گروسی این بار نیز در سخنرانی خود در نشست شورای حکام مدعی شد:«تا زمانی که ایران اطلاعاتی درباره وضعیت مواد و تاسیسات هستهای اعلامشدهاش و دسترسی به آن تاسیسات برای انجام فعالیتهای راستیآزمایی در محل را در اختیار ما قرار ندهد، آژانس نخواهد توانست نتیجهگیری کند که انحرافی مواد هستهای اعلامشده از فعالیتهای هستهای صلحآمیز در ایران رخ نداده است».
پس از این اظهارات گروسی، آمریکا به همراه انگلیس، فرانسه و آلمان روز پنجشنبه در نشست شورای حکام با طرح درخواست مشترکی از تهران خواستند به بازرسان این آژانس اجازه دهد به تأسیسات هستهای بمباران شده ایران دسترسی پیدا کنند.
چهار کشور غربی در بیانیهای مشترک، ضمن اتهامزنی به ایران خطاب به هیئت ۳۵ عضوی حکام آژانس اعلام کردند:«باید برای همه اعضای این هیئت نگران کننده باشد که آژانس به مدت یک سال و نیم، تداوم آگاهی و نظارت خود بر ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران را که پیشتر راستیآزمایی شده بود از دست داده است».
در این بیانیه غربیها اعلام کردند:«مدیرکل آژانس بارها بهروشنی اعلام کرده که در حال حاضر هیچ دلیل فنی مانع دسترسی آژانس به تأسیسات هستهای آسیب دیده نیست و بازرسان مدتهاست برای بازگشت به این مراکز آمادگی دارند. اکنون این ایران است که باید از این فرصت استفاده کند و مسیر خود را تغییر دهد».
این فضاسازیها در شرایطی صورت میگیرد که تأسیسات غنیسازی ایران در نطنز، فردو و اصفهان که تحت نظارت آژانس فعالیت داشتهاند در جریان تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی در خرداد و اسفند 1404 دو بار مورد حملات مستقیم نظامی قرار گرفتهاند و به همین دلیل ایران در ماههای اخیر با یادآوری کوتاهی آشکار آژآنس و شخص دبیرکل آن در انجام تعهدات خود برای دفاع از منافع یک عضو رسمی این نهاد، برای هرگونه ادامه همکاری با بازرسان ابتدا خواهان تضمینهای لازم برای رفع تهدید و حملات آینده دو قدرت اتمی که عضو NPT هم نیستند، همچنین تهران تأکید دارد که آمریکا بهعنوان نیروی متخاصم و عامل تهدید علیه تاسیسات هستهای قانونی و دانشمندان هستهای ایران، به اطلاعات بازرسان این نهاد دسترسی داشته و هیچ تضمینی وجود ندارد که این اطلاعات برای شناسایی اهداف جدید و طراحی حملات نظامی علیه تأسیسات ایران مورد استفاده قرار نگیرد. تهران معتقد است آژانس باید استقلال و بیطرفی خود را اثبات کند تا همکاری کامل امکانپذیر شود.
در همین راستا، ایران در بیانیهای خطاب به کشورهای عضو آژانس اعلام کرد که حملات و تهدیدهای آمریکا و رژیم صهیونیستی و نگرانی از استفاده نظامی از اطلاعات بازرسیها، مانع ازسرگیری عادی فعالیتهای نظارتی آژانس در ایران است.
نمایندگی ایران نزد سازمانهای بینالمللی در وین تاکید کرد:«تروئیکای اروپایی و آمریکا ادعا میکنند که اگر به یک کشور اجازه داده شود واقعیتها و شرایط بیسابقه ناشی از حملات و تهدیدها را در نظر بگیرد، ضربهای ویرانگر به نظام پادمانهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی وارد خواهد شد اما اینکه به آمریکا اجازه داده شود تأسیسات هستهای تحت پادمان را بمباران کند و تهدید کند که بار دیگر به آنها حمله خواهد کرد، کاملاً قانونی است و نظام پادمانها را تقویت میکند. آنها لابد در دنیای خودشان زندگی میکنند؛ دنیایی که در آن ریاکاری قاعده است، استانداردهای دوگانه قانون هستند و بمباران تأسیسات تحت پادمان بهمعنای حفاظت از آنهاست».
وتو روسیه و چین علیه فضاسازی غرب
اگرچه واشینگتن و متحدانش امیدوار بودند با ایجاد اجماع در شورای حکام، بار دیگر اهداف خود را پیش ببرند اما مخالفت کشورهای حامی ایران مانع از تحقق این سناریو شد.
در این رابطه چین و روسیه در بیانیهای مشترک با ایران، ضمن محکوم کردن تجاوز نظامی به تأسیسات هستهای تحت پادمان ایران، پایان کامل اقدامات خصمانه، رفع تهدیدهای نظامی و ارائه تضمینهای معتبر برای جلوگیری از تکرار حملات را پیششرط ازسرگیری کامل فعالیتهای راستیآزمایی آژانس در کشور دانستند.
همچنین در این بیانیه سهجانبه آمده است:«حملات و تهدیدهای نظامی علیه ایران و تأسیسات هستهای آن، ناقض ممنوعیت تهدید یا توسل به زور مندرج در منشور سازمان ملل است و با تضعیف مستقیم شرایط ضروری برای انجام فعالیتهای راستیآزمایی، اعتبار، سلامت و اثربخشی نظام پادمانی آژانس بینالمللی انرژی اتمی را به مخاطره میاندازد».
در این بیانیه تأکید شده که انجام بازرسیهایی که در گزارش مدیرکل آژانس نیز منعکس شده، نشاندهنده تداوم پایبندی ایران به تعهدات پادمانی و همکاری با حسن نیت این کشور با آژانس، باوجود موانع جدی و تهدیدهای نظامی است.
اقدام روسیه و چین به عنوان دو قدرت اتمی عضو شورای امنیت و دارای حق وتو درصدور بیانیه مشترک همسو با مواضع ایران در این برهه از اهمیت بسیار بالایی برخوردار بود.
این اقدام پکن و مسکو ضمن عقیم گذاشتن پروژه تبلیغاتی غربیها و آژانس و جلوگیری از ارائه تصویر اجماع بینالمللی علیه برنامه هستهای صلحآمیز تهران، در بطن خود حاوی پیام ادامه سیاست حفظ روابط راهبردی با جمهوری اسلامی و عدم تنها گذاشتن متحد خود در هرگونه سناریوی تنشآمیز غربیها بود.
«گروسی» مهره غرب
نشست جدید شورای حکام آژانس انرژی اتمی بار دیگر نقش فراقانونی و محوری رافائل گروسی در امنیتی کردن پرونده هستهای ایران را کاملاً نمایان کرد.
عملکرد آژانس در یک دهه گذشته نشان داده که این نهاد عملاً همسو با خواستههای واشینگتن عمل کرده است.
بر اساس اساسنامه آژانس، این نهاد موظف است در قبال اطلاعات محرمانه هستهای کشورها اصل رازداری و بیطرفی را رعایت کند و از فعالیتهای صلحآمیز و تأسیسات غیرنظامی اعضا حمایت کند ولی این اصول در دوران مدیرکلی گروسی به شدت تضعیف شده و اطلاعات حساس هستهای در معرض دسترسی بازیگران مخالف تهران قرار گرفته است.
این موضوع در جریان حمله رژیم صهیونیستی به ایران نیز آشکار شد، چراکه این حمله کمتر از یک روز پس از صدور قطعنامه آژانس علیه برنامه هستهای ایران و متهم کردن تهران به نقض تعهدات هستهای خود آغاز شد.
گروسی حتی با وجود خطرات و پیامدهای غیرقابل جبران حمله نظامی به تأسیسات هستهای ایران تاکنون آنرا محکوم نکرده است، موضوعی که نشان میدهد دبیرکل آژانس عملاً بخشی از طراحی آمریکا برای مواجهه نظامی با حقوق هستهای ملت ایران است.
هماهنگی بو دار گروسی با تجاوزات آمریکا و صهیونیستها موجب شده تا حتی برخی گمانهزنیها او را مهره سازمان جاسوسی موساد بدانند.
